جشن اسپندگان

اسفند ۱۱م, ۱۳۸۴ توسط Houshang

هوشنگ سارنج - تورنتو

بزرگداشت زن و زمین، نماد هستى و ادامه زندگانى 

در تقویم قدیم رومیان ماه مارچ March نخستین ماه سال آنان بود و به آن Martius مى گفتند، بعدها که رومیان قدیم به اطراف اروپا سفر کردند نخستین ماه سال آنان به سوم بدل شد، پس مارچ سومین ماه از سال بر طبق تقویم گریگورى مسیحى مى باشد. رومیان نام این ماه را براى احترام و بزرگداشت مارسMars خداى اسطوره اى خویش نامگذارى کردند. مارچ ما بین آخرین ماه زمستان و آغاز بهار قرار گرفته. چه بهار در نیمکره شمال نزدیک مى شود. در روز بیستم یا بیست و یکم (بستگى به سال کبیسه دارد) که پایان اسفندماه و آغاز بهار مى باشد، خورشید درست و مستقیم روى خط استوا قرار مى گیرد. در میتولوژى رومى مارس را پدر رمولوس و رموس و خداى کشاورزى و نیروبخشى به مزارع مى دانستند و نیز او را حامى رویش و آغاز فصل سبز قلمداد مى کردند و از گذشته هاى بسیار دور زمین هاى کناره  رودخانه تیبر را بخاطر حاصلخیزى آن به نام کشتزارهاى Mars نامیده اند. طرفه اینجاست که بدانیم، روز پنجم اسفند ماه ایرانى از سال و ماه خورشیدى اسپندروز است که در متون اوستایى و پهلوى اسپندارمذ، اسپندارمد یا اسپندار آمده و شکل ساده آن اسپند است و در نهایت امروزه اسفند بیان مى شود.

ایرانیان باستان این روز را زیر نام “جشن اسپندگان” بزرگ مى داشتند. اسپندارمذ در کیش زرتشتى، نام یکى از آمشاسپندان که نگهبان و موکل بر روز پنجم اسپند ماه بوده است، نامیده شده. در آن روز جشن شکوهمندى براى بزرگداشت مادران و زمین - که هر دو نماد و سمبل زایایى و برکت و فراوانى نعمت براى زیستن مى باشند -  بر پا مى کردند. ابوریحان بیرونى در کتاب بسیار ارزنده آثارالباقیه عن القرون الخالیه در باره جشن اسپندگان مى گوید: “این جشن ویژه زنان بوده است و در آن روز، زنان از شوهران خویش پیشکش دریافت مى کرده اند از این رو آن را جشن مزدگیران (هم) مى خوانده اند.”

در ایران گل ویژه آن جشن بیدمشک بوده است - نخستین گلی که پیام آور بهاران در راه مى باشد.

در ماه مارچ نیز، شیره گیاهى در تن درختان جریان مى یابد و جوانه ها آشکارتر مى شوند و گل هاى کرکى بیدها - کمى دیرتر از بیدمشک هاى مناطق گرمتر زمین - ظاهر و جانواران زمستان خواب بیدار مى شوند و در کانادا هم در ماه مارچ مردم نخستین رابین ها Robin را مى بینند که راستى سینه سرخهاى زیبا پیام آوران بهار در راهند.

در اسپند ماه ایرانیان، پس از جشن اسپندگان که روز بزرگذاشت زن و زمین است، جشن هاى دیگرى از جمله چهارشنبه سورى در راه است. جا دارد ایرانیان در هر کجاى جهان پهناور که هستند و شرکت در ساختار زندگانى دارند، باورمندانه در همه نمادهاى زندگى ساز، جشنها، همیارى هاى انسانى، بزرگداشت خدمتگزاران به بشریت و دانشمندان بکوشند و آنچه به شکوه زندگانى مى افزاید را گرانمایه بدانند.

پاک اندیشى، راستکارى و بشردوستى را سرمایه رفتارى خویش بکار گیرند.

**********

Houshang Saranj - Toronto  

ارسال شده در نوشته‌ها

نظر شما



درباره گلهای کاکتوس


گلهای کاکتوس مجموعه ایست از نوشته های پراکنده هوشنگ سارنج که به ضرورتِ تعهد نویسنده نسبت به آموزشِ زبانِ فارسی از طریق اینترنت در اختیار علاقمندان قرار گرفته است.

نویسنده باور دارد؛ راه یابی به رسانه های نوشتاری، پیوندی با خوبی و هنرمندانه بودنِ اثر ندارد؛ پشتوانه ای دوستانه می خواهد و آشنایی با راه کارهای نوینِ - جهانِ اقتصادی - که یگانه سود، در کفه ی سنگینترِ شعورِ شاعرانه نیست.

امروز، به یمنِ اینترنت، بی بازدارنده ای، همچون میهمانِ ناخوانده، آرام، از لایِ در به جهانِ بی مرزِ دانشِ گسترده به شاگردی آمده است.